آیا کاهش چربی خون در سالمندان خبر خوبی است؟

کاهش چربی خون در سالمندان و پیامد های آن

کاهش چربی خون در سالمندان و پیامد های آن

«غذاهای چرب نخور». «مراقب چربی خون خود باش». «سعی کن چربی های شکمت را آب کنی». احتمالا این جملات و عباراتی نظیر آن را بارها و بارها به سالمندان و حتی سایر اعضای خانواده خود گوشزد کرده اید. چرا که همیشه درباره مضرات چربی خون بالا و عوارض خطرناک آن برای قلب و عروق و ارگان های مختلف بدن شنیده اید. می دانید که چربی خون بالا می تواند سلامتی سالمند را به خطر بیندازد و تبعات جبران ناپذیری را به دنبال داشته باشد. همچنین اگر به ساختار هرم غذایی توجه کنید، خواهید دید که گروه چربی ها در بالاترین قسمت آن قرار گرفته اند. یعنی باید به مقدار محدودی مصرف شوند. اما آیا چربی ها همیشه و در حال مضر هستند؟ آیا درست است که سالمندان را به طور کلی از مصرف آنها منع کنیم؟ آیا همیشه کاهش چربی خبر خوبی است؟ در ادامه با ما همراه باشید تا به این سؤالات پاسخ دهیم.

وظایف چربی در بدن

وظایف چربی در بدن

بدن همه انسان ها در تمام دوران های زندگی نیاز به مقدار مشخصی چربی دارد. چربی ها مخزنی بزرگ برای ذخیره انرژی هستند که شما در هنگام انجام فعالیت های مختلف از آن انرژی استفاده می کنید. این، یکی از مهمترین و شناخته شده ترین و به نظر بسیاری از افراد (به غلط) تنها وظیفه چربی در بدن است. به همین دلیل است که اغلب، مصرف چربی را علی الخصوص برای سالمندان که فعالیت بدنی زیادی ندارند مضر می دانند. اما باید بگوییم که وظایف و فواید چربی خون تنها به این یک مورد ختم نمی شود.

بلکه چربی ها نقش اساسی در جذب بسیاری از مواد مورد نیاز بدن دارند. به عنوان مثال برخی از ویتامین ها و مواد معدنی قابل انحلال در چربی هستند و برای آنکه جذب بدن شوند باید در داخل چربی ها حل شوند. ویتامین های A، D، E و K و همچنین مس و کلسیم از جمله این مواد می باشند.

سلول های تشکیل شده از چربی تقریبا در تمام بافت های بدن وجود دارند. آنها به عنوان یک عایق جهت حفظ تعادل دمای بدن عمل می کنند. همچنین از ارگان های مختلف بدن در برابر ضربات یا آسیب های ناگهانی محافظت می کنند. چربی ها نقش اساسی در بسیاری از عملکردهای بدن از جمله هضم غذا، تولید هورمون ها و.. ایفا می کنند.

میزان چربی نرمال در سالمندان

میزان چربی نرمال در بدن سالمندان

همیشه تأکید شده است که چربی بیش از حد مصرف نکنیم. اما از سویی، بدن ما به مقداری چربی نیاز دارد. هر دو موضوع کاملا صحیح هستند و نباید نادیده گرفته شوند. بنابراین یک مسئله مهم مطرح می شود و آن میزان چربی خون نرمال در بدن است. تری گلیسرید و کلسترول، دو نوع مختلف چربی در بدن هستند. کلسترول، خود به دو نوع LDL و HDL تقسیم می شود.

 در این میان، نوع HDL برای بدن مفید بوده و از بروز بیماری های قلبی و عروقی پیشگیری می کند و از آن به عنوان کلسترول خوب نیز یاد می کنند. اما تری گلیسرید و کلسترول LDL تمایل زیادی به رسوب در رگ ها دارند و می توانند منجر به بروز بیماری های عروقی شوند. از این رو از آنها به عنوان چربی های مضر یاد می شود.

رسوب چربی در رگ های بدن

پرستار سالمند در منزل وظیفه دارد با توجه به شرایط سالمند، میزان مصرف چربی ها را کنترل نماید.

میزان این چربی ها در خون به راحتی از طریق آزمایش خون قابل اندازه گیری است. متخصصان، بیشترین و کمترین میزان قابل قبول برای این چربی ها را به صورت محدوده ای از اعداد بیان می کنند. این محدوده ها برای سنین مختلف متفاوت بوده و برای سالمندان به صورت زیر تعریف شده اند:

کلسترول خوب: حداقل ۴۰ میلی گرم در دسی لیتر (هر چه بیشتر باشد بهتر است.)

کلسترول بد: حداکثر ۱۰۰ میلی گرم در دسی لیتر (هر چه از این میزان کمتر باشد بهتر است.) محدوده ۱۳۰ تا ۱۵۹ زنگ خطر است و چنانچه بالای ۱۶۰ باشد باید سالمند تحت درمان قرار گیرد.

تری گلیسرید: حداکثر ۱۴۹ میلی گرم در دسی لیتر (هرچه کمتر باشد بهتر است.) مقادیر ۱۵۰ تا ۱۹۹ به عنوان زنگ هشدار تلقی می شود و اگر بالای ۲۰۰ میلی گرم در دسی لیتر باشد خطرناک است.

علائم کمبود چربی خون در سالمندان

کمبود چربی در بدن ممکن است در ابتدا هیچ گونه علامتی نداشته باشد. به همین دلیل نمی توان علائم قطعی برای آن معرفی کرد. اما از جمله نشانه هایی که ممکن است خبر از کمبود چربی در بدن بدهند عبارتند از:

  • مشکلات خلقی مانند عصبی و زودرنج بودن و یا نا امیدی
  • تغییر الگوی غذا خوردن
  • احساس گرسنگی شدید (این حالت حتی بعد از میل یک وعده غذا نیز در فرد ایجاد می شود.)
  • درد مفاصل
  • خستگی مفرط و عدم داشتن انرژی کافی
  • احساس سرما
  • خشکی و پوسته پوسته شدن پوست
  • گیجی
  • مشکلات ذهنی و عدم تمرکز حواس

چه کسانی دچار کمبود چربی خون می شوند؟

هر چند که تعداد سالمندانی که با بیماری چربی خون بالا دست و پنجه نرم می کنند بیشتر هستند، اما در این میان افرادی نیز وجود دارند که دچار کمبود چربی خون هستند. عوامل مختلفی از قبیل عوامل ژنتیکی، محیطی، تغذیه ای و برخی از بیماری ها و داروها می توانند در بروز این عارضه دخیل باشند. هر چند که هنوز علت دقیق و مشخصی برای مشکل کمبود چربی در بدن تعریف نشده است اما از جمله عوامل خطرزا و زمینه ساز بروز این مشکل می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • مصرف برخی از داروها مانند داروهای خانواده استاتین، داروهای ادرار آور و داروهای مسدود کننده بتا
  • رژیم های غذایی نادرست
  • سیگار کشیدن
  • برخی از بیماری ها مانند بیماری های کلیوی و کبدی شدید و یا دیابت کنترل نشده
  • ژنتیک و بیماری های ژنتیکی مانند تانژیر
  • افزایش سن
  • کم تحرکی
  • چاقی و اضافه وزن
  • سوء تغذیه در سالمندان
  • سندروم سوء جذب

کمبود چربی خون در سالمندان چه عوارضی به دنبال دارد؟

کمبود چربی خون در سالمندان چه عوارضی به دنبال دارد؟

همانطور که افزایش چربی در بدن می تواند موجب بروز بسیاری از بیماری ها باشد، کاهش بیش از حد چربی ها هم خبر خوشایندی نیست. کلسترول چه از نوع خوب و چه از نوع بدش در حد نرمال برای بدن لازم است. حتی کمبود تری گلیسرید نیز می تواند مشکل ساز باشد. این امر نشان دهنده نیاز بدن به یک تعادل همیشگی است. قبلا وظایف چربی در بدن و دلیل ضرورت وجود آن را بیان کردیم. حال با اتکا به این وظایف می توان به راحتی عوارض ناشی از کمبود انواع چربی ها در بدن را برشمرد. با وجود این مشکل، ویتامین ها و مواد معدنی محلول در چربی جذب بدن نمی شوند. حال آنکه کمبود هر یک از این ویتامین ها می تواند مشکلات متعددی از قبیل پوکی استخوان، ضعف ارگان های مختلف بدن و… را به دنبال داشته باشد.

 

روش تشخیص کمبود چربی در بدن

روش تشخیص کمبود چربی در بدن

بهترین و مطمئن ترین راه تشخیص میزان چربی، انجام آزمایش خون است. از آنجا که سالمندان جزو گروه های حساس هستند باید به صورت منظم چک آپ شده و میزان چربی خونشان کنترل شود. آزمایش خون میزان کلسترول کل، کلسترول HDL، کلسترول LDL و تری گلیسرید خون را به طور جداگانه مشخص می کند و شما می توانید با مشاهده آن و در نظر گرفتن محدوده نرمال این چربی ها به وجود یا عدم وجود اختلالات چربی در بدن سالمند پی ببرید.

درمان کمبود چربی در سالمندان

درمان کمبود چربی در سالمندان

اگر آزمایش خون سالمند حاکی از وجود مشکل کمبود چربی در بدن وی باشد باید جهت درمان او از یک پزشک متخصص کمک بگیرید. توجه داشته باشید که صرفا تبعیت از یک رژیم غذایی پرچرب نمی تواند این مشکل را حل کند. بلکه درمان خودسرانه می تواند مشکلات بیشتری را به بار آورد. پزشک در وهله اول علت این مشکل را شناسایی خواهد کرد. سپس میزان پیشرفت بیماری و عوارضی را که در بدن سالمند ایجاد کرده است شناسایی می کند. ممکن است بیماری های جسمی یا روحی مانند افسردگی یا پوکی استخوان عارض شده باشند که هر کدام باید به صورت جداگانه درمان شوند. در گام بعدی با تجویز داروها یا مکمل های لازم، ارائه توصیه های مهم در جهت تغییر رژیم غذایی و سبک زندگی و … مراحل درمان را آغاز خواهد کرد.

اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در twitter
اشتراک گذاری در linkedin
اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در pinterest
5/5 - (3 امتیاز)
0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *