ام اس در سالمندان + علائم ام اس در سالمندان

بیماری ام اس در سالمندان

بیماری Multiple Sclerosis یا اسکلروزیس چندگانه که به اختصار MS نامیده می شود یک بیماری التهابی است که به سیستم عصبی مغز و نخاع حمله می کند. این بیماری از جمله بیماری های خود ایمنی می باشد و در طی آن، سیستم ایمنی بدن به پوشش های پروتئینی روی رشته های عصبی که غلاف میلین نامیده می شوند حمله کرده و آنها را از بین می برد. وظیفه غلاف میلین، محافظت از سلول های عصبی و تسریع در انتقال پیام ها از مغز به سایر اعضای بدن است. از این رو آسیب دیدن یا از بین رفتن آنها موجب بروز عوارض مختلف در بدن می شود. سالمند مبتلا به ام اس نیاز به مراقبت خاص دارد. برای آنکه بتوانید به خوبی از چنین سالمندانی مراقبت کنید لازم است اطلاعات کافی درباره بیماری ام اس به دست آورید.

 در ادامه به معرفی بیشتر بیماری ام اس در سالمندان، علائم و عوارض آن و راه های پیشگیری و درمان آن خواهیم پرداخت.

علائم بیماری ام اس و راه های تشخیص قطعی آن

تمام اعضای بدن از سیستم گوارش و دستگاه تنفسی گرفته تا ماهیچه ها و عضلات و… از مغز دستور می گیرند. بنابراین هر زایده ای که در قسمت های مختلف رشته های عصبی ایجاد می شود می تواند علائم و عوارض متفاوتی را در پی داشته باشد. برخی از این علائم اولیه که می توانند شما را در تشخیص هر چه سریعتر این بیماری کمک کنند به شرح زیر می باشند:

  • مشکلات بینایی از قبیل دو بینی، تاری دید و درد چشم ها
  • خستگی و ضعف عمومی
  • اختلالات شناختی، فراموشی و عدم تمرکز حواس
  • خواب رفتن و سوزن سوزن شدن اعضای مختلف بدن مانند صورت، دست ها و پاها
  • اختلالات مثانه و روده و مشکل پیدا کردن در دفع ادرار و مدفوع
  • سرگیجه و احساس عدم تعادل
  • ضعف و ناتوانی عضلات
  • اختلالات عاطفی و بروز عوارضی همچون افسردگی، عصبی شدن و…
  • مشکل بلع غذا در صورت آسیب دیدن عصب های مربوط به دهان و حلق

چنانچه شخصی با این علائم به پزشک متخصص مراجعه کند پس از بررسی وضعیت، روش های مختلف تشخیص بیماری ام اس انجام خواهد شد. آزمایش خون، بیرون کشیدن مایع نخاعی و آزمایش آن، تست های تحریکی مانند شوک الکتریکی و عکسبرداری به وسیله امواج مغناطیسی قوی (MRI) از جمله روش هایی هستند که جهت تشخیص قطعی بیماری ام اس در سالمندان و سایر اقشار جامعه به کار می روند.

بیماری های شایع در سالمندان

ام اس گریبانگیر چه کسانی می شود؟

علت اصلی ابتلا به بیماری ام اس مشخص نیست. به همین دلیل به هیچ عنوان نمی توان پیش بینی قطعی درباره ابتلای یک فرد به این بیماری یا مصون بودن او از ام اس به عمل آورد. اما دانشمندان بر اساس تحقیقات فراوان خود به این نتیجه رسیده اند که ژنتیک، عوامل محیطی و همچنین برخی از ویروس ها می توانند زمینه بروز این بیماری خود ایمنی را فراهم سازند. یافته ها و نتایج کلی بر این قرار است که:

  • این بیماری معمولا در محدوده سنی بین ۲۰ تا ۵۰ سالگی بروز پیدا می کند.
  • زنان بیش از مردان در معرض ابتلا به بیماری ام اس قرار دارند.
  • هر چند که ام اس یک بیماری ژنتیکی نیست اما ژن ها نیز می توانند در بروز آن نقش داشته باشند. به طوری که افرادی که والدین آنها دچار این بیماری هستند، سه درصد بیش از سایرین مستعد ابتلا به ام اس می باشند.
  • برخی از ویروس ها و عفونت ها نیز می توانند در بروز ام اس دخیل باشند.
  • افرادی که دچار سایر بیماری های خودایمنی مانند دیابت نوع ۱ و یا اختلالات تیروئید و.. هستند نیز در ابتلا به بیماری ام اس مستعدترند.
  • کمبود ویتامین دی از دیگر مواردی است که می تواند نقش بسزایی در ابتلا به بیماری ام اس داشته باشد.
  • گروه دیگری که در معرض خطر ابتلا به ام اس هستند، افراد سیگاری می باشند.

انواع بیماری ام اس را از روی علامت هایشان بشناسید؛

انواع بیماری ام اس

همانطور که گفتیم بیماری ام اس می تواند قسمت های مختلف بدن را تحت تأثیر قرار دهد. به همین دلیل، مبتلایان از علائم و عوارض متعددی رنج می برند و شما هیچ دو بیمار ام اسی را نمی یابید که شرایط آنها کاملا مشابه هم باشد. از این رو انواع بیماری ام اس را بر اساس اندام های درگیر شده و یا عوارض بیماری دسته بندی نمی کنند. بلکه دوره های عود بیماری را ملاک قرار می دهند. عود بیماری زمانی اتفاق می افتد که عوارض آن پس از یک مدت مشخص فروکش کردن، دوباره پدیدار می شوند. در این دوره، گلبول های سفید به غلاف میلین حمله کرده و آن را از بین می برند و بیماری شدت می یابد. پس از پایان دوره، بدن به ساخت و ترمیم رشته های عصبی می پردازد اما ممکن است در هر دوره زایده هایی به جا مانده و عود بعدی شدیدتر اتفاق افتد.
ام اس را بر اساس دوره های عود آن بر چهار دسته طبقه بندی می کنند که عبارتند از:


1. ام اس عود کننده و فروکش کننده (PRMS):

ام اس در حدود ۹۰ درصد از بیماران به صورت عود کننده و فروکش کننده آغاز می شود. در این نوع از بیماری ام اس، شخص حملات ام اس را در دوره های زمانی خاصی تجربه کرده و پس از مدتی این نشانه ها فروکش می کنند. حملات بارها اتفاق می افتند و ممکن است سال ها ادامه یابند.


2. ام اس پیشرونده اولیه (PPMS):

این نوع از بیماری ام اس از همان ابتدا به صورت بی وقفه و با سرعت کم پیشرفت می کند. عوارض بیماری به مرور زمان شدیدتر می شوند.


3. ام اس پیشرونده ثانویه (SPMS):

ام اس پیشرونده ثانویه در بیمارانی اتفاق می افتد که نوع اول یعنی عود و بهبود را تجربه کرده اند. در این حالت، بیماری پس از آغاز، تا مدتی پیشرفت می کند. سپس علائم کاملا فروکش کرده و حتی بیماری به سمت پسرفت حرکت می کند. اما دوباره سرعت می یابد و رو به شدیدتر شدن می رود.


4. ام اس عود کننده و پیش رونده (RRMS):

تعداد بسیار کمی از بیماران RRMS را تجربه می کنند. در این نوع، بیماری آغاز می شود اما از همان ابتدا شروع به پسرفت می کند. سپس حملات بعدی با شدت بیشتری اتفاق می افتند.

راهکارهایی برای پیشگیری از ام اس در سالمندان

راهکارهایی برای پیشگیری از ام اس در سالمندان

از آنجا که علت بروز بیماری ام اس ناشناخته است محققان هنوز نتوانسته اند راهکار مشخصی برای پیشگیری از آن پیدا کنند. اما بر اساس تحقیقات جهانی ثابت شده است که سطح بالای ویتامین D، روزه داری و مصرف قهوه می توانند در جلوگیری از التهابات مغز و وقوع ام اس مؤثر باشند. هر چند که دستورات مشخصی وجود ندارد اما شما می توانید با ایجاد تغییراتی در سبک زندگی خود گام مؤثری در پیشگیری از ام اس و یا کاهش روند پیشرفت آن بردارید برای این منظور:

  • سیگار نکشید و در معرض دود سیگار و دخانیات نیز قرار نگیرید.
  • وزن خود را در محدوده ایده آل نگه دارید.
  • غذاهای سالم را در رژیم غذایی خود بگنجانید.
  • امگا۳ مصرف کنید.
  • استرس نداشته باشید و به آینده امیدوار باشید.

به درمان ام اس امیدوار باشیم یا نه؟

بیماری ام اس درمان قطعی ندارد. اما با استفاده از روش های مختلف که شامل توانبخشی، تجویز دارو و اصلاح تغذیه می باشند می توان آن را تحت کنترل گرفت. برای مثال ارتز و پروتز، کاردرمانی، گفتاردرمانی و فیزیوتراپی از جمله روش های مؤثر توانبخشی بیمار محسوب می شوند که می توانند مشکلات حرکتی، بلع و… را که قبلا ذکر شد تا حدی بهبود بخشند. همچنین از داروهای مختلف خوراکی و تزریقی جهت جلوگیری از پیشرفت بیماری استفاده می شود. علاوه بر این اقدامات، پزشک متخصص توصیه هایی در رابطه با پرهیزات غذایی به بیمار ارائه می دهد که می تواند نقش مؤثری در بهبود علائم بیماری داشته باشد. این توصیه ها اغلب شامل گنجاندن سبزیجات و میوه جات، مواد غذایی پروتئینی، لبنیات کم چرب، آجیل و حبوبات و غلات در رژیم غذایی و حذف چربی، گوشت قرمز، غذاهای پرنمک و.. از آن می باشد.

پرستاری از سالمندان مبتلا به ام اس

بیماری ام اس در سالمندی یک بیماری پیشرونده است. بدین معنا که ممکن است روز به روز وضعیت او رو به وخامت رفته و نیازهای مراقبتی اش در حال تغییر باشد. از سوی دیگر ممکن است علاوه بر عوارض عمومی بیماری، مشکلات روحی و روانی دیگر همچون افسردگی، استرس و نگرانی و… بر سالمند غالب شود. از این رو مراقبت و پرستاری از یک سالمند ام اسی بسیار مهم است و نیاز به حوصله و صد البته تجربه کافی دارد. شخصی که مراقبت از این سالمندان را برعهده می گیرد موظف است نیازها و مشکلات ایشان را شناسایی کرده و متناسب با آنها در انجام امور مختلف به بیمار کمک کند. برای مثال به او در انجام کارهای روزمره کمک کند. محیط زندگی را جهت آسودگی سالمند مناسب سازی کند. در انجام حرکات ورزشی، تغذیه مناسب و به طور کلی داشتن سبک زندگی سالم به سالمند کمک کند.

اگر یک سالمند مبتلا به ام اس در منزل دارید در گام اول به او کمک کنید آرامش خود را حفظ کند. همچنین تمام توصیه هایی که از سوی پزشک متخصص دریافت کرده اید را مو به مو رعایت کنید. چنانچه به دلایلی نمی توانید از ایشان مراقبت کنید حتما از خدمات پرستار سالمند در منزل استفاده کنید.

اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در twitter
اشتراک گذاری در linkedin
اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در pinterest
0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *